تعرض به نماد فرهنگی در ایلام

حکیم عمر خیام نیشابوری متعلق به همه است: خیام نه یک رهبر سیاسی بود و نه یک چهره حکومتی؛ او متعلق به فرهنگ، علم و ادبیات است. حمله به نماد او، حمله به بخشی از هویت تاریخی ملت است.

حکیم عمر خیام نیشابوری (حدود ۴۳۹ – ۵۳۰ هجری قمری) نه تنها در ادبیات فارسی، بلکه در جهان به عنوان یکی از بزرگترین فیلسوفان، ریاضیدانان و شاعران شناخته می‌شود. رباعیات او به ده‌ها زبان ترجمه شده و تفکر آزاد و پرسشگر او، میراثی مشترک برای تمام بشریت است. مجسمه‌هایی که از او در شهرها برپا شده‌اند، نمادی از تجلیل این میراث گرانبها هستند.

در جریان تجمعات اخیر، خبرهایی مبنی بر آسیب رساندن یا جدا کردن سر مجسمه خیام در شهر ایلام این اقدام، به سرعت موجی از واکنش‌ها را در پی داشت، چرا که این عمل متوجه شخصیتی نبود که متعلق به یک جناح سیاسی خاص باشد، بلکه متوجه نمادی بود که نماینده هویت فرهنگی و تاریخی ایران است.

اعتراضات، چه با انگیزه‌های سیاسی و چه اجتماعی، همواره حامل پیامی هستند که باید شنیده شوند. اما خط قرمزی که در هر جامعه‌ای باید وجود داشته باشد، حفظ زیرساخت‌های فرهنگی، هنری و نمادهای هویتی است. اقداماتی که منجر به تخریب مجسمه‌ها، بناهای تاریخی یا آثار هنری می‌شود، از مسیر اعتراض خارج شده و وارد فاز تخریب می‌گردد.

حکیم خیام با نگاه جهان‌بینانه‌اش، دعوت به تفکر، شادی و درک عمیق جهان می‌کند. انتظار می‌رود در هر شرایطی، چه آرامش و چه التهاب، شهروندان و مسئولین در حفظ و پاسداری از نمادهایی که پلی میان گذشته پرافتخار و آینده روشن ما هستند، نهایت دقت و احترام را به کار گیرند. تعرض به نماد خیام، یک اشتباه فرهنگی است که باید محکوم شود تا درس عبرتی باشد برای حفظ حرمت تمام سرمایه‌های فرهنگی کشور در آینده.

✍️الهام جمالوندی